Şehir ve kültür
Tarih: 11.4.2014 00:00:00 / 745okunma / 0yorum
Ömer HİDAYET

Medine, şehirleşen, yaşamaya müsait alan olarak da tarif ederken, kültürü; yaşanan sosyal hayatın bütünü diye tarif edebiliriz. 

Farabi, ?Medinetü?l Fazıla? adlı eserinde, şehri canlı bir bedene benzetir. Bu bedenin nasıl ki bir parçası iş göremez hale geldiğinde sıkıntılar başlarsa, şehri de aynı kategoride değerlendirir.

?Erdemli, mükemmel şehir; bütün uzuvları canlı bir varlığın parçaları gibi, birbirleriyle yardımlaşan, tam ve sağlıklı bir bedene benzer.?

Farabi, yöneticinin belli hasletlere sahip olmasının gereğini söyler. Bunların en az altısını şahsında toplayan kişinin o beldeyi, şehri ya da ülkeyi yönetmeye aday olması gerektiğini ifade eder. Bu özellikleri; ?Bedensel bütünlüğe ve sağlığa sahip olmalıdır ile başlatıp, yapılması gerekli şeyler konusunda kararlı ve azimli olmalıdır. Korku ve zaaf göstermemelidir? diye on iki maddede tamamlar.

Güzel Darende?miz her açıdan yaşanılır bir beldeye, iyi bir yönetime, modern kent anlayışına daha layık bir ilçemizdir. Şehircilik anlayışını, kalkınma planları, kentsel dönüşümü ile büyük bir değişimin içinde olduğunu görmek, hiç de lüks olmasa gerek.

Çarşı merkezindeki, sebze dükkânlarının çoğunlukta olduğu sıranın yıkılarak,  geniş bir alanın açılmasını sağlayan, ilçenin sosyal dokusuna nefes aldıran çalışma, şehircilik yapılanması için belki de ilk adımdı. İnsanların ailesi ile oturacağı mekânlar, bir beldeyi sevimli yapan etkenlerdir. Kendine ait, sahip çıkacağı alanlardır beldeyi büyük yapan. Dar sokak, bitişik nizamda sıralanan bir çarşı her zaman insanın ruhunu boğar, yaşama şevkini köreltir. Birbirine yaslanmış ve aralarında üç?dört metre dahi mesafe olmayan karşılıklı alışveriş merkezleri, çok da cazip yerler değildir. İnsana ?kal ve beğen? duygusundan çok, ?bakma ve hemen burayı terk et? diye telkinde bulunan bir yapılanma söz konusu.

Doğu?yu Batı?ya bağlayan bu güzel beldenin önce ana yolu, muhteşem olmalıdır. Bir taraftan çok katlı yeni binalar, aralarda sıkışıp kalmış, tek katlı bahçeli eski yapılar. Birbiri ile uyumsuz, ahenksiz, bir türlü birbiriyle barışık olmayan yerleşim yerlerimiz. Mekânlar, adeta kişiliklerimizi yansıtmıyor mu? Tek katlı, ya da iki katlı ev yapılanması ile müstakil ve hür karakteri, toprakla iç içe geçmiş bir tevazu anlayışını, çok katlı yapıyla da, yakınlaşmış gibi görünen ama gerçekte birbirimizden uzak komşuluk ilişkileri. ?Komşuya hatır soran sıra sıra terlikler, ölçülü uzaklıkta yakın beraberlikler? çoktan bizi terk etmemiş mi?

Tek katlı bahçeli, ya da üç katı geçmeyen, ilk katı bahçeye bakan, yol boyu mahremiyeti koruyan, komşu evler olmalıdır. Kapılarındaki tokmak dahi gelenin kim olduğunu bize fısıldayan, ona göre gelen kişi ile daha ilk karşılaşmada bahçede nahoş bir durum oluşmasın diye, iç içe geçmiş kapı medeniyetini yaşatmalıyız. Gelen kişi başını öne eğerek içeri girmeli, önce saygı, sonra tevazu ve en sonun da mahremiyeti yaşatmalıyız bu yapılarla. Ama bugün öyle mi, en küçük bir darbede iskambil kağıdı gibi yığılıp kalacak çok katlı sevimsiz yerleşim yerlerimiz. Adeta bizi, beton yığınlarının içine hapsederek, yönetimi kolaylaştırdığını düşünen sahte elitlerimiz. Mahremiyetten yoksun şehir planlamacılarımız, maliyet hesabıyla sabahı yapamayan ucuz taşeronlarımız. Estetiği şehir hayatımızdan çıkaran, medeniyet müdafisi, sahte bilim adamlarımız.         

Güzel bir örnek: Müftülük sitesinin yanındaki Sönmezler konağı, yolun sağlı sollu iki tarafını tarihi dokusuyla adeta taçlandırıyor. Birazda boynu bükük ve yetim duruyor. Etrafının çarpık şehirleşme ve betonarme yapısı, huzur veren Selçuklu-Osmanlı geleneğinin estetik yapısına içten içe kafa tutuyor. Bir diğer güzel örnek ise; Ilıcak ailesinin yaptırdığı, şu anda taziye evi olarak da kullanılan Selçuklu tarzı mimari yapı. Gördüğümde çok şükür, tarihi değerlere önem veren bir nesil yetişmiş, demekten kendimi alamadım.

?Şehir ne ise, insan da o? diyordu Sayın Başbakanımız. ?Şehrin ruhunu koruyalım? diye ısrarla şehir yazarlarına ve akademisyenlerine sesleniyordu.

Kadim kültürün, insanı her faaliyeti ile kuşatan cazibesini, modern hayatın kılcal damarları arasında yeniden yaşatamaz mıyız?

Anahtar Kelimeler:
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
EĞİTİMİ YERLİ VE MİLLİ YAPMAK (19 Ekim 2017 - Perşembe)
Ve Şimdi Söz Kuran´ın (12 Ağustos 2017 - Cumartesi)
Ramazan-I Şerifin Sonsuz Rahmeti (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
ANADOLUNUN KADİM RUH KÖKÜ (06 Nisan 2017 - Perşembe)
ŞEHRİN RUHU: DARENDE ÖRNEĞİ (13 Şubat 2017 - Pazartesi)
Küresel Saldırı/Topyekün Seferberlik (19 Ocak 2017 - Perşembe)
Gençlik Merkezlerinin Önemi (28 Aralık 2016 - Çarşamba)
Yeniden Birlik Olmak (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
Asıl Tehlike (08 Eylül 2016 - Perşembe)
15 Temmuz ve liderlik ruhu (02 Eylül 2016 - Cuma)
Gün, bir ve beraber olma günüdür (05 Ağustos 2016 - Cuma)
Darende´mizde trafik ve yaşam kültürü (09 Haziran 2016 - Perşembe)
Kut´ül Amare Zaferimiz (06 Mayıs 2016 - Cuma)
Medya ahlakı ve algı operasyonları (06 Mart 2016 - Pazar)
MEB´de performans değerlerimiz (03 Şubat 2016 - Çarşamba)
İstikamet ve İman üzere olmak (04 Aralık 2015 - Cuma)
Okul zili çaldı (15 Ekim 2015 - Perşembe)
Mekanların mana dili (02 Eylül 2015 - Çarşamba)
Sosyal tesisimizin temeli atıldı (03 Ağustos 2015 - Pazartesi)
Ramazan ayının manevi iklimi (07 Temmuz 2015 - Salı)
Darendede bilim fuarları (03 Haziran 2015 - Çarşamba)
Gençlerin başarı yolu (06 Şubat 2015 - Cuma)
Gönül ve mana sultanları (06 Ocak 2015 - Salı)
Amasya yolculuğunundan kalanlar (10 Aralık 2014 - Çarşamba)
Maddeden manaya hicret (06 Kasım 2014 - Perşembe)
Darendede eğitim çalıştayı (03 Ekim 2014 - Cuma)
SAHRALARDA SOHBETLE SERİNLEMEK (09 Eylül 2014 - Salı)
İlklerin İlkesi: Darende İmam Hatip Lisesi (09 Ağustos 2014 - Cumartesi)
Huzur ikliminin nadide beldesi: Darende (09 Haziran 2014 - Pazartesi)
Şehir ve medeniyet (10 Şubat 2014 - Pazartesi)
Sayfa:
DOLAR
3.8792
EURO
4.5760
Malatya için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:24 07:03 12:22 15:02 17:22 18:49
Malatya
19 Kasım 2017 Pazar
Bugün
Bulutlu
12 °C
6 °C
Pazartesi
Sağanak
11 °C
6 °C
Salı
Parçalı bulutlu
8 °C
0 °C
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Düşmanlarınızın en kuvvetlisi içinizdedir.

Hz. Muhammed