Malatya kitaplığında DARENDE
Tarih: 4.9.2013 00:00:00 / 1244okunma / 0yorum
Musa Tektaş

Malatya Valiliği tarafından Malatya’nın tarihî ve kültürel birikiminin ortaya çıkarılması, korunması ve gelecek nesillere aktarılmasına dönük pek çok proje hayata geçirilmektedir.

Bu kapsamda, ilimizin köklü geçmişini günümüze taşımak, sanatsal ve kültürel değerlerini yaşatmak, sosyo-ekonomik potansiyelini ortaya koymak, tüm yönleriyle ilimizin zaman içerisinde yaşadığı dönüşüm ve değişimi anlaşılır kılmak, bu amaçla bilgi-belgelerin kayıt altına alınıp korunarak araştırmacıların kullanımına sunmak ve yaşanılan şehri bilen bir kent dokusu oluşturmak amacıyla “Malatya Kitaplığı ” oluşturulmaktadır.

Malatya Kitaplığı tamamlandığında tarih, edebiyat, sanat, kültür, yöresel ağız, folklor, sosyal doku, coğrafya, doğal-fiziki yapı gibi çok farklı yönleri ile ilimizi anlatan inceleme, araştırma, edebi eser, envanter vb. nitelikteki eserlerin bir araya gelerek oluşturduğu eşsiz kıymette bir külliyat oluşacaktır. İlimiz hakkında bugüne kadar bir araya getirilmemiş bilgilerin derlendiği, geniş kapsamlı eşsiz bir külliyat niteliği kazanacak olan Malatya Kitaplığı’nda yer almak üzere, bugüne kadar yapılan eser müracaatlarının niteliği ve yoğunluğu projenin amacına ulaşma yolunda ilerlediğini göstermektedir.

Malatya Kitaplığı’nın birinci yayını “Battalnâme”dir.

 

BATTAL GAZİ DESTANI /  BATTALNÂME

Prof. Dr. Hasan Kavruk ve Salim Durukoğlu tarafından yayına hazırlanan bu eserin önsöz bölümünde şu bilgiler verilmektedir:

“Oğuz Türkçesi ile yazılan, Anadolu sahası Türk edebiyatının ilk Türkçe eserleri arasında yer alan, zengin destan ve hikâye geleneğimize yaslanan, Tür­kiye dışındaki akademik çevrelerin dahi dikkatini çeken ve yurt içinde, yurt dışında defalarca çeviri yazısı yapılan Battalname`nin, Malatya`da, şimdiye değin, yayınlanmasıyla ilgili herhangi bir çalışmanın yapılmamış olması mani­dardır. Zira destanın doğduğu yer, merkez mekânı, mecazen başkenti Malatya olduğu için, Battal veya Battalname denildiğinde, akla ilk anda Malatya gelir. Kulakları destana, hikâyeye, masala alışık olan halkımızın anlattığı, anladığı, gönül gözüyle yer yer ağladığı ama illaki dinleyerek ve okuyarak yüzyıllar boyu ilgi gösterdiği Battalname`nin pek çok el yazma nüshası ve eski harflerle baskısı bulunmaktadır. Halkbilimi alanındaki çalışmaların ço­ğalmasının yanı sıra, geleneksel birikime ilginin artması da akademik çevre­lerin dikkatini Battalname`ye yönlendirmiştir. Türk kültürünün bu büyük ve büyülü eserinin, Türkiye`nin herhangi bir yerinde basılması bir kez önemli ve anlamlı ise, başkenti, ana vatanı Malatya`da basılması iki kez önemli, iki kez anlamlı bir çabadır.”

Eserin 41. sayfasında Battal Gazi’nin amcası kızı ile evliliği şöyle tasvir edilmektedir:

“Hasan Gazi’nin kabri Darende’de bulunmaktadır.

Savaşın üstünden bir kış geçip bahar geldiğinde, bir gün gezmeye çıkan Battal Gazi, bir kız görür, o anda birbirlerine âşık olurlar. Güzellikte eşi benzeri olmayan bu kız, Battal`ın emmisi Hasan`ın, Zeynep adlı kızıdır. Ev­lenirler: "Yedi gün düğün eylediler. Nikâh idüp Zeyneb Bânû`yı Battal Gâzî Hazretlerine virdiler, murâd kıldılar."

Eserde, Darendeli Bakaî’ye ait bir Battalname nüshasının da Darende Şeyh Hamid-i Veli Kütüphanesinde bulunduğundan bahsedilmektedir. Dileriz Darende’deki nüsha da zamanla yayınlanıp, okuyucuyla buluşur…

 

MALATYA BİBLİYOGRAFYASI’NDA DARENDE

Darende’den çokça bahseden ikinci eser ise, Malatya Kitaplığı’nın bibliyografya dizisinin birinci kitabı olarak neşredilen, “Malatya Bibliyografyası” isimli çalışmadır.

Bu eserin önsözünde Hüseyin Karaer şöyle diyor:

“Malatya için bir bibliyografya hazırlamak günümüz şartlarında kolay gibi gözükse de bibliyografyanın eksiksiz ve hatasız olması mümkün değil­dir. Hazırlanan bibliyografyayı canlı ve güncel tutabilmek ise araştırmacıların çok kıymetli olan zamanlarının da boşa harcanmamasını sağlayacaktır. Bu ça­lışmayla böyle bir anlayışın alt yapısı oluşturulmaya, Malatya ile ilgilenenler için bir rehber ortaya konmaya çalışılmıştır. Malatya hakkında yapılmış tüm çalışmaları bir araya getirebilmeyi amaç edinmiş olan bu çalışma bundan son­ra Malatya ile ilgili yapılacak gerek akademik gerekse güncel çalışmalara ışık tutacaktır.

Malatya Bibliyografyası, hazırlanırken tespit edilen künyelerin tamamına yakını görülmeye, bulundukları kütüphane veya elektronik ortamdan kontrol edilmeye çalışılmıştır. Elbette kaynağı tespit edilemeyen künyeler de çalışma­ya dâhil edilmiş ve bunlar da birtakım güvenilir yayınlarda kullanılan şekliyle kaydedilmiştir.

Toplam 3054 künyenin bulunduğu böyle bir çalışma konu başlıkları altında alfabetik olarak sıralandı ve numaralandırıldı. Ayrıca eserin sonuna araştırmacıların işini kolaylaştıracak geniş bir dizin ilave edildi.

Sonuç olarak çalışmamızda tespit edebildiğimiz 650 kitap-broşür, 648 tez ve 1756 makalenin yer aldığı bu çalışmanın konuyla ilgilenen araştırmacı­lara ve Malatya için faydalı olmasını temenni ediyorum.”

3054 künyenin bulunduğu çalışmada mübalağa olmazsa yaklaşık 1.000 maddenin bir vesile ile Darende’yle irtibatlı bulunduğunu söyleyebiliriz. Bu maddelerin Darende, Somuncu Baba ve Hulûsi Efendi merkezli şekillendiğini de görünce iftihar ediyoruz. Özellikle Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi Vakfı Yayınlarının, Somuncu Baba Dergisinde neşredilen makalelerin ve yapılan Somuncu Baba ve Hulûsi Efendi Sempozyumlarındaki ilmi çalışmaların “Malatya Bibliyografyası”nda tekmil yer aldığını görmek bizleri memnun ediyor…

 

ZAMAN SİYAH BEYAZ AKARKEN DARENDE

Üçüncü kitap ise; siyah beyaz fotoğraflardan oluşan bir albüm şeklindeki prestij eser. Kitabın takdim bölümünde Malatya Valisi Vasip Şahin çalışmanın önemine şöyle değiniyor:

"Zaman Siyah Beyaz Akarken Malatya" adlı bu değerli çalışma, Malatya ve ilçelerinde 1890-1990 yıllan arasını kapsayan yüz yıllık bir değişimin öyküsüdür. Eser yaklaşık 800 siyah beyaz fotoğrafı, modern Malatya`nın kuruluşu ve gelişimine yönelik bilgilerle birlikte sunmaktadır.

1900`den önceki Malatya`yı seyyahların gözüyle aktaran eserde; şehrin mimarisini, mahalle yaşamını, siyasi ve idari yapılanmasını, siyasi şahsiyetlerini, Cumhuriyet öncesi ve sonrasının Malatya`sını, eğitim ve spor mekânları ile bu alanlarda emek veren kişileri fotoğrafların diliyle öğrenme imkânı bulunmaktadır.

Bunların yanı sıra Malatya eşrafının ve tanınmış ailelerin albümlerinden önemli olanları, doğal afet ve önemli ha­diselere ait yürek burkan görüntüleri, farklı dönemlerden insan manzaralarını yansıtan eserde ayrıca şehir merkezi ve ilçelerden genel görüntüler de yer almaktadır.

Kitabı yayına hazırlarken Hulûsi Efendi Vakfı’ndan da istifade eden, Hasan Demirbağ çalışma hakkında şöyle diyor:

“Zaman Siyah Beyaz Akarken Malatya adlı çalışma ile zamanın tarihe siyah beyaz notlar düştüğü 1890-1990 yıllan arasında Malatya`nın kent kimliğini, tarihi mirasını, folklorik özelliklerini, siyasi ve idari yapısını, temel kurumlarını, yaşadığı sosyal ve kültürel değişim sürecini ve insanlar arasındaki ilişkileri belli başlıklar altında tasnif edilerek sizlere sunulmaktadır.

İnceleyenleri geçmişin puslu sayfaları arasında nostaljik bir yolculuğa çıkaracak ve silik hatıraları canlandıracak olan bu eserin, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir ihtiyacı karşı­layacağını umuyoruz. Kitabın hazırlanma sürecinde Malatya konulu fotoğrafların yer aldığı mevcut kaynaklar titizlikle taranmış; albümlerde yer alan fotoğraflara yazılmış notlar ve tarihler dikkatle değerlendirilmiştir.”

449-464 sayfaları arasında Darende ile ilgili 30 adet siyah beyaz resmin yayınlandığını görüyoruz. Bu fotoğrafların üçü hariç 27 tanesi Hulûsi Efendi Vakfı arşivinden alınmış. Somuncu Baba Camii ve havuzu gösteren bir fotoğraf ise, Eğitek arşivinden alınmış, dikkate değer…

 

MALATYALI RESSAMLAR ve DARENDE

Malatya Kitaplığı’nın dördüncü eseri de,  "Malatyalı Ressamlar" adlı çalışmadır.

Kitabı yayına hazırlayan Malatyalı Ressamlardan Hasan Demirbağ önsözde şu bilgilere yer vermektedir:

“Sanatçı hemşerilerimizi "Malatyalı Ressamlar" başlıklı kitapta bir araya toplayan bu çalışmayı hazırlamak ve ken­dileri ile iletişim kurmak bizi ziyadesiyle mutlu etmiştir. Bu kitapta kendilerine yer verilen sanatçılarımızın kimler olacağı ve hangi eserlerinin bu çalışmada yer alacağı ile ilgili olarak üniversitemizin Güzel Sanatlar Fakültesi’nde görev yapan öğretim görevlilerinden görüş alınmış, sa­natın evrensel kriterleri ile birlikte her sanatçının kendi devrindeki özel şartları dikkate alınmıştır. Eserlerin seçi­minde bu kriterlerin yanında belirli türden sanatsal etkin­liklerde yer almak ve eserlerin evrensel sanat nitelikleri ile uyumu da esas alınmış ve bu şartları haiz sanatçılara ulaşılarak kitapta kendilerine yer verilmiştir. Ancak tespit edebildiğimiz ve kendilerine ulaşabildiğimiz ressamları­mız ile birlikte isimleri bu çalışmada yer alması gerekir­ken elde olmayan sebeplerle yer veremediğimiz veya seh­ven gözümüzden kaçan çok değerli sanatçılarımız olabilir, ilerleyen yıllarda eksikler tamamlanarak, varsa hatalarımız telafi edilerek eserin daha kapsamlı hâle getirilmesi sağ­lanacaktır.”

Malatyalı Ressamlar kitabında hemşehrimiz Dr. Yusuf Erkişi’nin çalışmalarına, özellikle Darende resimlerine yer verilmiş…

Yusuf Erkişi

Osmaniye`de 1951 yılında doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Osmaniye`de tamamlayan Erkişi, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu ve uzmanlığını göz hastalıkları alanında tamamladı. SSK Adana Hastanesi’nden emekliye ayrıldı. Resim, şiir ve fotoğraf, Yusuf Erkişi`nin vazgeçemediği ilgi alanları oldu. Ülkemizin ve bölgemizin tarihsel ve doğal güzelliklerini konu alan resimleri, birçok karma sergide yer aldı. Altı kişisel sergi açan Erkişi, Şanlıurfa`yı işlediği sulu boya re­simlerinden dolayı Şanlıurfa Kültür ve Sanat Vakfı (ŞURKAV) tarafından 1994 yılında "Yılın Sanatçısı" ödülüne layık görüldü.

Anahtar Kelimeler:
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Irmaklı Köyü (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Hacı Gözütok ile röportaj (12 Nisan 2018 - Perşembe)
GAZİ TÜRKYILMAZ İLE RÖPORTAJ - 2 (06 Mart 2018 - Salı)
GAZİ TÜRKYILMAZ İLE RÖPÖRTAJ (04 Şubat 2018 - Pazar)
Kamil Akgül Röportaj-3 (02 Ocak 2018 - Salı)
Kamil Akgül Röportaj-2 (02 Aralık 2017 - Cumartesi)
KAMİL AKGÜL İLE RÖPORTAJ-1 (19 Kasım 2017 - Pazar)
NECDET KIRCEYLAN İLE RÖPÖRTAJ –II (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
NECDET KIRCEYLAN İLE RÖPÖRTAJ-1 (12 Ağustos 2017 - Cumartesi)
ÖMER FARUK TAŞKIN İLE RÖPORTAJ-2 (06 Haziran 2017 - Salı)
ÖMER FARUK TAŞKIN İLE RÖPORTAJ (06 Nisan 2017 - Perşembe)
ILICA ZİYARETİ VE HATIRALAR (13 Şubat 2017 - Pazartesi)
PROF. DR. KEMAL DİNÇER İLE RÖPORTAJ (19 Ocak 2017 - Perşembe)
Günerliden Yankılanan Hoş Sada (28 Aralık 2016 - Çarşamba)
Atmalı Yöresinden Selam Var (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
Dr. Sadık Özen ile röportaj (05 Ağustos 2016 - Cuma)
Memduh Önal ile röportaj 2 (25 Temmuz 2016 - Pazartesi)
Memduh Önal ile röportaj (09 Haziran 2016 - Perşembe)
Vahap Sönmezler ile röpörtaj (06 Mayıs 2016 - Cuma)
Bir muhabbet ve hizmet ehli: Osman Parlak (03 Şubat 2016 - Çarşamba)
Mehmet Arif Toprak ile Röportaj (01 Ocak 2016 - Cuma)
“Hacı Piroğlu” Hacı Hamza Çokyaşar (09 Kasım 2015 - Pazartesi)
Mengelisli Kara Mustafa Dayı (15 Ekim 2015 - Perşembe)
Gürünlü Hacı Hüsnü Dayı (02 Eylül 2015 - Çarşamba)
Hakkında ne dediler? (03 Ağustos 2015 - Pazartesi)
Hulusi Efendi Çok Büyük Bir İnsandır (03 Haziran 2015 - Çarşamba)
Hacı Hasan Akyol Efendi (03 Mart 2015 - Salı)
Gerçekleşen Sözler (06 Kasım 2014 - Perşembe)
Unutulmaz Hatıralar (03 Ekim 2014 - Cuma)
Darendeli Esnaflar Anlatıyor-3 (09 Ağustos 2014 - Cumartesi)
Darendeli Esnaflar Anlatıyor - 2 (12 Temmuz 2014 - Cumartesi)
Darendeli Esnaflar Anlatıyor (09 Haziran 2014 - Pazartesi)
Yazıköylüler Anlatıyıor (19 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Maraşın Kurtuluşunda Darendeliler (10 Şubat 2014 - Pazartesi)
Hulusi Efendi (k.s.) ve Cami Kitabeleri (03 Ekim 2013 - Perşembe)
Gönüllerin bayramı (06 Ağustos 2013 - Salı)
Evrensel görüşleriyle bir lider Hulusi Efendi (08 Mayıs 2013 - Çarşamba)
Herkesin sevdiği ve saydığı gönül sultanı (06 Şubat 2013 - Çarşamba)
Kalkınmanın umudu Hulusi Efendi (k.s.) (07 Aralık 2012 - Cuma)
Hulusi Efendi (k.s) ve Hac hatıraları (09 Kasım 2012 - Cuma)
Aşık Mevlüt’ün ardından (03 Ekim 2012 - Çarşamba)
Eğitim hayırseveri Hulusi Efendi (k.s) (06 Eylül 2012 - Perşembe)
Hulusi Efendi’nin sağlık hizmetleri (04 Ağustos 2012 - Cumartesi)
Yirminci Asrın Filozofu (11 Temmuz 2012 - Çarşamba)
50 yıldır okunan bir eser (02 Haziran 2012 - Cumartesi)
Kırk yıl önceki bir gazete manşeti (10 Mayıs 2012 - Perşembe)
Darende Şairleri Antolojisi (04 Nisan 2012 - Çarşamba)
50 yıllık proje (02 Mart 2012 - Cuma)
Yeşili getiren kişi (07 Şubat 2012 - Salı)
Darendeli Hasan Rıza Paşa (07 Ocak 2012 - Cumartesi)
Tevazulu Bir İnsan Uzun Hacı (02 Aralık 2011 - Cuma)
50 yıl önce Darende’deki Öğretmenler (02 Kasım 2011 - Çarşamba)
Zaferi müjdeleyen kahraman gazilerimiz (01 Eylül 2011 - Perşembe)
Şerh Yarışması Hakkında ne dediler (02 Ağustos 2011 - Salı)
İlim ehlinin Darende izlenimleri (05 Temmuz 2011 - Salı)
Şeyh Hamid-i Veli Hazretlerinin Onbir tavsiyesi (09 Haziran 2011 - Perşembe)
İrfani Abdullah Darendevi (07 Mayıs 2011 - Cumartesi)
Halid-i Yekta Efendi (05 Şubat 2011 - Cumartesi)
Darendeli Hacı Mahmud Efendi (11 Ocak 2011 - Salı)
Bir Darende sevdalısı Hasan Ali Göksoy (04 Aralık 2010 - Cumartesi)
Devlet Arşivlerinden Belgelerle Darende (06 Kasım 2010 - Cumartesi)
Devlet Arşivlerinde Darende Halkevi (02 Eylül 2010 - Perşembe)
Sağ elin sol elden gizlediği (04 Ağustos 2010 - Çarşamba)
Sempozyum Tebliğlerinden Özetler (03 Temmuz 2010 - Cumartesi)
İlim Adamları Hulusi Efendi’yi anlatıyor (07 Haziran 2010 - Pazartesi)
Devlet Arşivlerinde DARENDE (06 Mayıs 2010 - Perşembe)
Yakınlarının Diliyle: HACI VALİDE (04 Nisan 2010 - Pazar)
Memleket için büyük hizmetler yaptı (02 Ocak 2010 - Cumartesi)
Darendeli İki Alim (05 Aralık 2009 - Cumartesi)
İhramcızade Sempozyumu (03 Kasım 2009 - Salı)
Çeşmeler ve Sulama Kanalları (15 Ekim 2009 - Perşembe)
Cömertlikte yarış (04 Eylül 2009 - Cuma)
Hazeynce (15 Ağustos 2009 - Cumartesi)
Kıbrıs barış harekatı... (21 Temmuz 2009 - Salı)
Mecruh`nin şiirlerinde Peygamber sevgisi (09 Mayıs 2009 - Cumartesi)
Yemenicilik ve kunduracılık (13 Nisan 2009 - Pazartesi)
Bolu Gerede’de Darendeli İbilli Ailesi / (11 Mart 2009 - Çarşamba)
Somuncu Baba Dergisi’nin 100. sayısı (05 Şubat 2009 - Perşembe)
Mektuplar ve Hatıralarla Bedrettin Ateş (17 Ocak 2009 - Cumartesi)
Define meraklılarına (20 Aralık 2008 - Cumartesi)
Hacı Ömer Aydoğan ile röportaj (15 Kasım 2008 - Cumartesi)
Helvacılık (20 Aralık 2007 - Perşembe)
Sayfa:
DOLAR
5.4625
EURO
6.1622
Malatya için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:53 07:35 12:39 15:08 17:26 18:55
Malatya
15 Kasım 2018 Perşembe
Bugün
Sağanak
6 °C
-2 °C
Cuma
Parçalı bulutlu
10 °C
-1 °C
Cumartesi
Bulutlu
10 °C
-1 °C
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Öldükten sonra yaşamak isterseniz, kalıcı bir eser bırakınız.

HZ.ALİ (R.A)