Kıymet bilmek
Tarih: 6.3.2011 00:00:00 / 1112okunma / 0yorum
M. Nazmi Değirmenci

Malatya’daki çevre konferansı sonrasında Ekoloji uzmanı Prof. Dr. Necmettin Çepel, Prof. Dr. Murat Altın’la Pütürge üzerinden Nemrut’a gittik. UNESCO tarafından dünya kültür mirasları arasına konan, devasa heykellerinin yer aldığı güneşin en güzel doğduğu, doğarken en güzel izlendiği yer olarak adlandırılan Nemrut da, antik dünyanın küçük ancak güçlü ülkesi, Kommagene krallığından kalma, kusursuz orantıda, devasa heykelleri, sfenksleri yakından gördük. O kadar yakın ki onlarla arkadaş olduk el ele kol kola fotoğraflar çektirdik. Bize bakıp turistlerde bizim gibi hatta fazlasını yaptılar, kimi heykellerin tepesinde, kimi başında, kulağında. Dönüşte Murat Bey, bir anısını anlatarak başladı gezimizin yorumuna, Avrupa da bulunduğum yıllarda İsviçre’deki endemik bir ağaç türünü ben de görmek istedim. Bizi ağaçların bulunduğu bölgeye topluca götürdüler, yol bitti, bir seyirgâh yapılmış, dürbünler yerleştirilmişti. Ağaçlardan yüzlerce metre uzakta karşı yamaçtaydık. Endemik ağaçları oradan seyrettik. Rehberimize araştırmacı akademisyen olduğumu söyleyerek ben daha yakından görmek istiyorum onlara dokunmak istiyorum dedim. Cevap kesin ve net. Onlar dünya mirası, nesli tükenmek üzere, başka yok koruma altında, bununla yetinmelisiniz dedi ve konuyu kapattı. Nemrut Dünyada insanların merak ettiği farklı bir yer, bir cazibe merkezi, burayı gezerken kıyasladım, kıymet, değer ölçülerimizi tekrar gözden geçirme fırsatı buldum. Dünya tarih mirasına, doğal mekânında bu kadar yakın olunmamalıydı. O devasa heykelleri, tümülüsü karşı tepenin yamaçlardan dürbünle mi izleseydik, Onlara dokunmayıp kafamızda acaba olarak mı kalsaydı, Tarihi uzaktan seyretmek daha ilginç olur muydu, daha fazla kıymet bulur muydu, ilgi artar, hayal ürünü nice hikâyeler efsaneler anlatılırımıydı. İki örnek ve sonuç, işte biz farklıyız, farkımız ortada, ama bu fark kıymet bilmemezlik. O endemik ağaçları çoğaltma olanağımız vardır,  bir eşi daha olmayan, tarihi kültürel değerleri bir daha yapa bilme şansımız yoktur diyerek. Bir sürü neden söylüyor, neden soruyordu.                    Benzettiğimi, kıyasladığımı sanmayın ama ortak anlayışımız bu önemsenmeyen, kıymeti bilinmeyen, değerlendirilmeyi bekleyen, yıkılan, çöken, kırılan, kopan, kaçırılan satılan, nice zenginliklerimiz var bunlardan biride yanı başımızda, içerisinde yaşayanların dahi farkında olmadıkları, mimari değerinden bihaber olduğumuz bir zenginliğimiz Balaban evleri. Anadolu yapı mimarisinin önemli örneklerinden biri, bütünsel değerlendirildiğinde kale kent, kültürüyle yapılmış devasa bir, toprak yapı. Vadiye bakan yüksek eğimdeki sırt denilen bölümde, toprak kale, sur özelliğini üslenmiş, sıra sıra bitişik üç dört katlı kerpiç evler. İç kısımda him hime ortak duvarla yapılmış, yüzlerce birbirine geçmeli, avlulu, bitişik bu evlerde, haberleşme kısa sürede sağlanır. Kaleiçi’de dâhil yapılaşmada, damdan dama bütün yerleşke dolaşılabilir. Savunma amaçlı yükseltilmiş ‘süğükler’ yapıya sağlamlık ve kullanım kolaylığı verir.

Kerpiç mimaride söz sahibi, İstanbul Teknik Üniversitesi Şehircilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ocakçı Darende, Balaban, Aşağıulupınar’da yapmış olduğu incelemeler sonrası açıklamasında, yöremizi Türkiye’nin kerpiç cenneti olarak değerlendirmiştir. Balaban evlerinin kültürel bir miras olarak korunması gerektiğini dile getirmiştir. Üniversitelerin mimarlık kürsülerince ele alınıp incelenmektedir. Akademisyenlere tez konusudur. Mimari literatüre girmiş, makaleler yayınlanmıştır. üniversitelerinin desteğiyle Balaban evleri restorasyon projesi bir bütün olarak yapılmalı ve koruma altına alınmadır.                            

Bugün terk edilmiş haliyle bu evler, mirasçılar tarafından kolayca yıkılmakta bu tarihi değerlerimiz bir bir yok edilmekte, kaybolmaktadır. Özel mülkiyet olarak bu yıkımlara yerel yönetimlerin müdahale yetkisi yoktur. Korunmasıyla ilgili çalışmalar hızla yapılmalı bu çalışmalara Balaban Belediyesi istekli ve öncü olmalıdır,  Malatya Valiliği,  İl Özel İdaresi, KUDEB, Darende Kaymakamlığı, Mimarlar Odası ÇEKÜL Vakfı, alanda çalışmaları olan bütün kuruluşlar buna destek vermelidir. Gerekirse yeni bir Balaban kurulmalı ve yapılmalıdır, Balaban evleri korunmuş mimarisiyle beraber eski yaşamsal çeşitliliğimizi anlatan müze evlere dönüştürülmeli her evde bir kültürel tema işlenmelidir. Gezenler Buhariği tanımalıdır.                 

Darende ve Balaban Belediyelerinin üyesi olduğu Tarihi Kentler Birliği 1–3 Nisan 2011 günlerinde Malatya`da toplanacak. İnanıyoruz ki konu bu toplantıya taşınır, orada daha geniş ve belirgin anlatılır, önemli kararlar alınır.

Darende Turizm çeşitliliği artırılmalıdır, günler Darende’yi gezip görmeye yetmemeli, Darende, için günler konuşulmalı, gelenler birkaç gün kalmalı.

Anahtar Kelimeler:
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Bir köprünün hikâyesi (24 Temmuz 2018 - Salı)
Anadolu Ajansı´na Teşekkürler (01 Haziran 2018 - Cuma)
Bu sevgi nerde? Onu istiyorum (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Turizm de kıymet bilmek, kıymet aramak (12 Nisan 2018 - Perşembe)
Başına saksımı düştü? (04 Şubat 2018 - Pazar)
Mücevherat yığınları (02 Aralık 2017 - Cumartesi)
Gül diyarında yetişen 200 hafız (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
İrfan halkasına dahil olmak (12 Ağustos 2017 - Cumartesi)
SERAMİK ATÖLYESİ (06 Haziran 2017 - Salı)
15 TEMMUZUN İLK FOTOĞRAFLARI (13 Şubat 2017 - Pazartesi)
Panelde sınavı gecenler (19 Ocak 2017 - Perşembe)
Bitmeyen bir başlangıç olsun (28 Aralık 2016 - Çarşamba)
Hayırda yarışanlar (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
Fen Lisesi hayırlı olsun (05 Ekim 2016 - Çarşamba)
Zamanın Yetmediği (08 Eylül 2016 - Perşembe)
Sıratı Müstakim (05 Ağustos 2016 - Cuma)
Yine Hacılar, Yine HES (25 Temmuz 2016 - Pazartesi)
İstanbul´un Fethi ve Somuncu Baba (09 Haziran 2016 - Perşembe)
Somuncu Baba Aşkın Sırrı Filmi (06 Mayıs 2016 - Cuma)
Kale kent Balaban (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
Muhteşem Süleyman (06 Mart 2016 - Pazar)
Gönül ister ki (03 Şubat 2016 - Çarşamba)
Hadi anlat (04 Aralık 2015 - Cuma)
Yapılmış samimi bir ziyaret (09 Kasım 2015 - Pazartesi)
Talep yine güzel hizmete (15 Ekim 2015 - Perşembe)
Asırlara hitap eden alim (02 Eylül 2015 - Çarşamba)
Siz ne güzel misafirlersiniz (03 Ağustos 2015 - Pazartesi)
Turizm kataloğu (03 Haziran 2015 - Çarşamba)
Bir güven sorunu var (04 Mayıs 2015 - Pazartesi)
İlçelere 5 adet kültür merkezi yapılacak (06 Nisan 2015 - Pazartesi)
Ahmet Ağabey (03 Mart 2015 - Salı)
Kıymetli bir zamanın, içindeyiz (06 Ocak 2015 - Salı)
Öğretmene benzer biri (10 Aralık 2014 - Çarşamba)
Bir Darende aşığı, Kul Vahap (06 Kasım 2014 - Perşembe)
Bu son bahar (03 Ekim 2014 - Cuma)
ARADAKİ FARK (09 Eylül 2014 - Salı)
Çocuklar için bayram şekeri (09 Ağustos 2014 - Cumartesi)
Ne güzel bir öğretici, ne güzel bir örnek (12 Temmuz 2014 - Cumartesi)
Somada kim suçlu? (11 Haziran 2014 - Çarşamba)
Gakkoşların diyarındaydık (15 Mayıs 2014 - Perşembe)
Türkiye birincisi Darendeden (11 Nisan 2014 - Cuma)
Malatya Beydağı Mülteci Kampı (MABEK) (13 Mart 2014 - Perşembe)
Siyaseti böyle mi yorumlasak (10 Şubat 2014 - Pazartesi)
Tohmaya iki köprü (04 Ocak 2014 - Cumartesi)
872 ilçe arasında 627. sıradayız (08 Kasım 2013 - Cuma)
Herkesin bir hesabı vardı (03 Ekim 2013 - Perşembe)
Ufuk açmak (04 Eylül 2013 - Çarşamba)
Kelebek mezarı (06 Ağustos 2013 - Salı)
Tarihe şahitlik etmek (08 Temmuz 2013 - Pazartesi)
Bosna-1 / Kokusu, kahvesi, fesi (12 Haziran 2013 - Çarşamba)
Hey onbeşli, onbeşli (08 Mayıs 2013 - Çarşamba)
Anlatılmak (05 Nisan 2013 - Cuma)
Bağışlamanın tadı (13 Mart 2013 - Çarşamba)
2014 UNESCO Hulusi Efendi Yılı (06 Şubat 2013 - Çarşamba)
Buda bizim artımız (01 Ocak 2013 - Salı)
Osman Hulusi Efendi’nin ikram sofrası (07 Aralık 2012 - Cuma)
Okumak, değişim ve sınav (03 Ekim 2012 - Çarşamba)
Zengibar’da Türkiye Şampiyonası (06 Eylül 2012 - Perşembe)
Benim Vizontelem (04 Ağustos 2012 - Cumartesi)
Petrol benim yitiğim (11 Temmuz 2012 - Çarşamba)
Hem edep hem edebiyat meclisi (02 Haziran 2012 - Cumartesi)
Darende için bir ‘tık’ (10 Mayıs 2012 - Perşembe)
Kayıplarda bir tat, Şabük karası (04 Nisan 2012 - Çarşamba)
Kar tatilimizi istiyoruz (02 Mart 2012 - Cuma)
Kuzeyden Güneye (07 Şubat 2012 - Salı)
Van Gölü canavarı (02 Aralık 2011 - Cuma)
Hepimiz öğretmeniz (02 Kasım 2011 - Çarşamba)
Karettalar ve eğitim (06 Ekim 2011 - Perşembe)
Suçlular ve ceza çekenler (01 Eylül 2011 - Perşembe)
Solmayan gülistanın gülleri (05 Temmuz 2011 - Salı)
Miniaturk, Minyatür Türkiye Parkı (09 Haziran 2011 - Perşembe)
Ozan Kanyonu’nda saklı zenginlikler (07 Mayıs 2011 - Cumartesi)
Yol hayırlı olsun (25 Mart 2011 - Cuma)
Cam kırığı (04 Aralık 2010 - Cumartesi)
Çukurkaya HES ve İmza kampanyası (02 Eylül 2010 - Perşembe)
Üç çuval elbise (04 Ağustos 2010 - Çarşamba)
Muhabbet içinde ıslananlar (03 Temmuz 2010 - Cumartesi)
Darende MYO ve Turizm Bölümü (04 Haziran 2010 - Cuma)
Sayfa:
DOLAR
5.9944
EURO
6.8267
Malatya için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:53 07:35 12:39 15:08 17:26 18:55
Malatya
18 Ağustos 2018 Cumartesi
Bugün
Güneşli
36 °C
20 °C
Pazar
Güneşli
34 °C
20 °C
Pazartesi
Güneşli
34 °C
18 °C
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İman iki eşit parçadır. Yarısı sabır,yarısı şükürdür.

Hz. Muhammed