Gülmekle gül olmak
Tarih: 15.8.2009 00:00:00 / 1154okunma / 0yorum
Cemil Gülseren

19 Temmuz ila 25 Temmuz 2009 tarihleri arasında Darende’de bir haftalık “SEV SEVİL” Projesi içinde bulmuştuk kendimizi. AB kapsamında ki bu projede 40 öğrenci ağırlanmıştır. Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfının çok önemli gayretleri, son derece özverili ‘ev sahipliği’ projeye katılan öğrencilerin tamamının memnuniyet verici genel değerlendirmelerinden de anlaşılmıştır. Bu değerlendirmeye bizzat şahidim. Misafir konuşmacıların İngilizce olarak yaptıkları değerlendirmeleri, Türkçeye tercüme eden görevliler ayrıca kaynaşmada da başarılı idiler. Görevlerini son derece titizlikle tamamlamışlardır. Sevmekle sevilmek de mümkündür. Bunu gördük ve yaşadık.

 “Sev Sevil” projesine katılan ülkeleri ismen zikredeyim: Azerbaycan, Ermenistan, Filistin, İngiltere, İsrail, İsviçre, Türkiye. Özellikle Ermenistan, İsrail ve Filistin’den gelen gençlerin yorumlarını yakından dinledim. Üst bir program olduğunun vurgulandığı, zorun başarıldığı söylenmiştir. “Zoru bozduk” denmiştir. Darende sevgiye ev sahipliği yapmıştır. Barış merkezi olmuştur. Ayrılırken buruk bir huzur duyduk. Burada farklı bir huzur bulduk. Bunların dışında bir misafir genç aynen şöyle başlamıştı söze;

“Dünyanın dört bir yanından gelen kardeşlerim,

Değişik kültürler, resimler gördük. Çok önemliydi, çok zordu. (Hakikaten de geldikleri ilk bir iki gün çok zorlanmışlar. Ortam bayağı gerginmiş. Katılan ülkelerden de tahmin edersiniz. Ama sonra farklı bir huzur, farklı bir hava. İşte bu işin sırrı, özü..) Siz bu zoru başardınız. (Projeyi yürüten, sorumluluk alan ekibe söylenmiştir bu teşekkür sözleri. Fazlasıyla yorulmuşlardır, hak etmişlerdir. Biz de teşekkür eder, yürekten tebrik ederiz. Ben hep söylerim marifet elbette iltifata tabidir. Zira iltifatsız meta zayidir. Boşuna değildir bu veciz beyt.. Az da olsa gerçeği görüp hakkı teslim etmek lazım. Konuk gencin konuşmasına yine dönelim. “…Burada politikayı unuttuk.. Sevdik, sevildik. Sevmeyi öğrendik. Unutmayacağız. Darende’yi, evimizi. Tekrar geleceğiz. Burada siyaseti bıraktık. Birbirimizi anlamaya alışıyoruz..” 

Bu cümlelerin ardından sizin de aklınıza geldi mi Allah’ın Arslanı Hz. Ali (R.A.) Efendimizin şu anlamlı güzel sözü: “ İNSAN BİLMEDİĞİNİN DÜŞMANIDIR.” İletişimin sırrı da burada. Bilmek lâzım. Bilinmek gerek. En güzeli de bilerek anlamak, anlayarak sevmek. Körü körüne değil.

Hazeyn Darendeli

Yukarıda izlenimlerimi sunduğum projenin bir yerinde de benim bir sunumum vardı. 24 Temmuz 2009 Cuma günü saat 15.00-17.00 arasında tarafımdan verilen seminerde konuk gençler HAZEYNCE hakkında bilgilendirilmiştir. Bilindiği gibi bu dil Darende’nin özel dilidir. Türkiye Türkçesindeki üç gizli dilin biri de bu dildir. Özellikle gezgin satıcıların, çerçilerin, göz tabiblerinin, zanaatkarların, çakı, tarak, toka (kekilcek)  gibi el sanatı yapım ustalarının, kitapçı, esansçı gibi hâlâ Darende ile özdeşleştirilen ve yakın zamanlara kadar büyük şehirlerde görmeye alışık olduğumuz satıcı Darendelilerin dilidir. Bir hemşehri dilidir desek de olur. Kelime sayısı 200 civarındadır. (Bu konuda ayrıntılı bilgi için bakınız: Darende’nin Gizli Dili “Hazeynce”, Cemil Gülseren, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 11/ Sayı 2/Şubat 2001. Ayrıca bu yazıya internet ortamında da ulaşabilirsiniz.) Burada bir konuya da dikkat çekmeden geçemeyeceğim. Bu kelimeleri yayınlamakla, tesbit etmekle, sıralamakla bu dili ne öğrenmiş olursunuz ne de öğretmiş olursunuz. Öyle olmuş olsaydı evinde, elinde İngilizce-Türkçe sözlük olan herkes şakır şukur İngilizce konuşurlardı. Hiç de öyle değil değil mi? Bu bizim özelimiz tamam. Başkası bilmesin tamam. Sırrımızı ifşa ettiniz de diyebilirsiniz.. Hazeynceyi konuşmak, cümleleri sektirmeden sıralamak öyle o kadar basit değil Hazeynler. Yurdun dört bir yanındaki esnaf hemşehrilerimizin yanlarında çalışan elemanların %80’i o şehrin insanı. Hemen hepsi de Hazeynceye arifler. Hani noldu beyler? Cortlaşmayalım. Merak etmeyin. Sen hazine gibi değerlerine, görgülerine, kültürüne sahip çıkarsan ağyarın üç beş kelime öğrenmesi ile bu dil özellikten çıkmaz da genelleşmez de. Benim asıl uzmanlık alanım da Türk Dilidir. Ben bir dilciyim. Değil Darende dili bütün Malatya’nın Ağızlarını inceledim. O da Türk Dil Kurumu tarafından yayınlandı (Yrd. Doç. Dr. Cemil Gülseren, Malatya İli Ağızları,- İnceleme, Metinler, Gramer, Sözlük-,TDK Yay., Ankara,2000)

Darendeli asıl kökleşmiş, gelenekleşmiş ticari ahlakına, aile hayatına, mahalle dayanışmasına sahip çıkmalı. Biz biliriz ki Darendeli’de YASAK yoktur. KAÇAK yoktur. Her şeyleri YASAL’dır. Yine biz biliriz ki Darendeli kütüp hatmeder, milih tekellim narelerler. Hâlâ öyle miyiz?

 

cemil.gulseren@usak.edu.tr

Anahtar Kelimeler:
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Ne olsun istersin? (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
İnce İşler (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
YALAN VE YANLIŞ (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Herkesin derdi (24 Temmuz 2018 - Salı)
Yakışır (01 Haziran 2018 - Cuma)
Nerede Kalmıştık? (03 Mayıs 2018 - Perşembe)
Dereden Tepeden (12 Nisan 2018 - Perşembe)
Ne kadar okur-yazarız? (06 Mart 2018 - Salı)
Herkes farkında (04 Şubat 2018 - Pazar)
İKİ SU BİR SÖZ (02 Ocak 2018 - Salı)
Bir Ara (02 Aralık 2017 - Cumartesi)
KAMÛS NÂMUSTUR YA DA… (19 Kasım 2017 - Pazar)
PARAM/PARÇA (19 Ekim 2017 - Perşembe)
DİP BUCAK (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
Kaldı mı? (12 Ağustos 2017 - Cumartesi)
Geldi Geçti Gitti (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
YOLUNUZ DÜŞERSE (06 Haziran 2017 - Salı)
BULUT ALTINDA (13 Şubat 2017 - Pazartesi)
Seçme mi, saçma mı? (19 Ocak 2017 - Perşembe)
Atalar Söylemiş (28 Aralık 2016 - Çarşamba)
Kıymet Bilmek (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
Havadan sudan (05 Ekim 2016 - Çarşamba)
Satılık değil (02 Eylül 2016 - Cuma)
HAK YERİNİ BULUR – er ya da geç (05 Ağustos 2016 - Cuma)
Önümüze çıkanlar (25 Temmuz 2016 - Pazartesi)
İşte Ecdad İşte Evlad (09 Haziran 2016 - Perşembe)
Karmakarışık (06 Mayıs 2016 - Cuma)
Vakti gelmişti (04 Nisan 2016 - Pazartesi)
Yeri de geldi zamanı da… (03 Şubat 2016 - Çarşamba)
Armudu Taşlamak (01 Ocak 2016 - Cuma)
Ama yetsin bu kadar! Yeter! (04 Aralık 2015 - Cuma)
Bir gün gelir (09 Kasım 2015 - Pazartesi)
Algı ve imaj denilince (15 Ekim 2015 - Perşembe)
Köşeli yazılar (02 Eylül 2015 - Çarşamba)
Şifa niyetine (03 Ağustos 2015 - Pazartesi)
Dinleyen arif gerek (07 Temmuz 2015 - Salı)
Örnek insan Osman Hulsi Efendiyi anarken (03 Haziran 2015 - Çarşamba)
Nereden nereye (04 Mayıs 2015 - Pazartesi)
Uzlukta buluşmak (06 Nisan 2015 - Pazartesi)
Hepsi bir (03 Mart 2015 - Salı)
Yok mu ortası? (06 Şubat 2015 - Cuma)
Neden Sonra?... (06 Ocak 2015 - Salı)
İşte bizim atmaca tutmacalarımız (10 Aralık 2014 - Çarşamba)
Sel önünden kütük kapmak (06 Kasım 2014 - Perşembe)
Tuzaklara uzak olmak (03 Ekim 2014 - Cuma)
BU KAÇINCI SONBAHAR? (09 Eylül 2014 - Salı)
Bağlanmak mı Bağımlılık mı? (09 Ağustos 2014 - Cumartesi)
RAMAZANDA YAŞAMAK (12 Temmuz 2014 - Cumartesi)
GÜN ZEVALE ERMEDEN (09 Haziran 2014 - Pazartesi)
Aynaya bakmak (15 Mayıs 2014 - Perşembe)
Seçimden sonra mı? (11 Nisan 2014 - Cuma)
Memleket havası (13 Mart 2014 - Perşembe)
Köşename (10 Şubat 2014 - Pazartesi)
Gelmez denilenler geçti bile (04 Ocak 2014 - Cumartesi)
Darendeli kitapçılar Marsa mı gitti? (06 Aralık 2013 - Cuma)
Yerelim mi yüceltelim mi? (08 Kasım 2013 - Cuma)
Tükenmişlik mi, doymazlık mı?... (03 Ekim 2013 - Perşembe)
Baştan aşağı (04 Eylül 2013 - Çarşamba)
Karman çorman (06 Ağustos 2013 - Salı)
Bizim boranı (08 Temmuz 2013 - Pazartesi)
Önce sevgi (12 Haziran 2013 - Çarşamba)
Kelam-ı kibarlar (08 Mayıs 2013 - Çarşamba)
Akıl insanlar denilince (05 Nisan 2013 - Cuma)
Balaban’ın evleri (13 Mart 2013 - Çarşamba)
Her an herşey olabilir (06 Şubat 2013 - Çarşamba)
Sini Daşlı (01 Ocak 2013 - Salı)
Bizim eller (07 Aralık 2012 - Cuma)
Bir zamanlar ne iyiydik (09 Kasım 2012 - Cuma)
Perdenin önü (03 Ekim 2012 - Çarşamba)
Nasıl varsın? (06 Eylül 2012 - Perşembe)
Ne yüzle? (04 Ağustos 2012 - Cumartesi)
Nereden nereye (11 Temmuz 2012 - Çarşamba)
Güzelliklerin örneği Hulusi Efendi (02 Haziran 2012 - Cumartesi)
Ölçü ille ölçü (10 Mayıs 2012 - Perşembe)
Dostun uzaklığı (04 Nisan 2012 - Çarşamba)
İçimizden birileri (02 Mart 2012 - Cuma)
Kim kiminle (07 Şubat 2012 - Salı)
Yenilenen sadece yıl mı? (07 Ocak 2012 - Cumartesi)
Şehirlerin insanları (02 Aralık 2011 - Cuma)
Atma gardaş men yareliyem (02 Kasım 2011 - Çarşamba)
Kitap kabı (06 Ekim 2011 - Perşembe)
Bayram bu Bayram (01 Eylül 2011 - Perşembe)
Bir ün geldi kulağıma (02 Ağustos 2011 - Salı)
Yanımızdakiler (05 Temmuz 2011 - Salı)
Şimdi değil de ne zaman ? (09 Haziran 2011 - Perşembe)
Ömür dedikleri bir rüya (07 Mayıs 2011 - Cumartesi)
Çerçi yükün ne tutar? (25 Mart 2011 - Cuma)
Çerçi yükün ne tutar? (25 Mart 2011 - Cuma)
Karac(a)oğlan’ın kaplanı (06 Mart 2011 - Pazar)
Kim ne bilir? (05 Şubat 2011 - Cumartesi)
Yıl geçer gönül geçmez (11 Ocak 2011 - Salı)
Mümkün mü? (04 Aralık 2010 - Cumartesi)
Bir öğretmen (06 Kasım 2010 - Cumartesi)
Böğürtlenin dikeni (05 Ekim 2010 - Salı)
Türklerde ordu-millet geleneği (02 Eylül 2010 - Perşembe)
Hangi saatlerdesiniz? (04 Ağustos 2010 - Çarşamba)
Sular seller gibi (03 Temmuz 2010 - Cumartesi)
Güller vadisinin nadide gülü; (04 Haziran 2010 - Cuma)
Külbastıdan gülbastıya (06 Mayıs 2010 - Perşembe)
Gizliden gizliye (04 Mart 2010 - Perşembe)
Taşlama (02 Ocak 2010 - Cumartesi)
Söz sahiplerinin gözdeleri (05 Aralık 2009 - Cumartesi)
Bu da geçer yahu! (03 Kasım 2009 - Salı)
Üfürükten teyyare (15 Ekim 2009 - Perşembe)
Ne olur ne olmaz (04 Eylül 2009 - Cuma)
Derya bilmez mahiler (21 Temmuz 2009 - Salı)
20.yüzyılın Yunus’u (04 Haziran 2009 - Perşembe)
Ayakbastı’dan kolbastı’ya (09 Mayıs 2009 - Cumartesi)
Geçinmek (13 Nisan 2009 - Pazartesi)
Var mısın, yok musun? (11 Mart 2009 - Çarşamba)
Özürlü özürler (05 Şubat 2009 - Perşembe)
Hangi Mahalle (17 Ocak 2009 - Cumartesi)
Ben de açılıyorum (20 Aralık 2008 - Cumartesi)
Dilden dile (15 Kasım 2008 - Cumartesi)
Ayna var yüz yok (13 Ekim 2008 - Pazartesi)
Gönül ne der? (20 Aralık 2007 - Perşembe)
Sayfa:
DOLAR
5.3633
EURO
6.0764
Malatya için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:53 07:35 12:39 15:08 17:26 18:55
Malatya
13 Aralık 2018 Perşembe
Bugün
Parçalı bulutlu
4 °C
-2 °C
Cuma
Bulutlu
7 °C
0 °C
Cumartesi
Bulutlu
7 °C
0 °C
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi, Olmaya devlet cihanda, bir nefes sıhhat gibi.

Kanuni Sultan Süleyman